Sosyal fobi ya da sosyal kaygı bozukluğu, başkaları tarafından değerlendirilme, eleştirilme ya da utanç duyma korkusunun yoğun ve kalıcı hâle gelmesidir. Utangaçlıktan farklı olarak sosyal fobi, kişinin iş, okul ve ilişkilerini belirgin şekilde etkiler. Sosyal fobi tedavisi, doğru yöntemle yanıt alınabilen bir alandır.
Belirtiler
- Topluluk önünde konuşma, sunum yapma korkusu
- Yeni insanlarla tanışmaktan kaçınma
- Başkalarının yanında yemek yemek, telefonla konuşmak gibi durumlarda yoğun gerginlik
- Kızarma, titreme, terleme ve bunların fark edileceği korkusu
- Sosyal ortamlardan sonra yaşananları uzun süre zihinde tekrar etme
Günlük yaşama etkisi
Sosyal kaygı nedeniyle toplantılarda söz alamayan, terfi fırsatlarını kaçıran ya da arkadaşlık kurmakta zorlanan pek çok kişi vardır. Kaçınma arttıkça kişinin özgüveni azalır ve kaygı güçlenir.
Tedavi yaklaşımı
Sosyal fobide bilişsel davranışçı terapi etkinliği iyi bilinen bir yöntemdir. Terapide başkalarının düşüncelerine dair varsayımlar sınanır, dikkat odağı içe dönük kaygıdan dışarıya yönlendirilir ve korkulan durumlarla kademeli olarak yüzleşilir. Bazı durumlarda grup terapileri de etkili olabilir.
İlaç desteği
Belirtiler şiddetliyse psikiyatrist değerlendirmesiyle ilaç tedavisi gündeme gelebilir. Terapi ve ilaç birlikte kullanıldığında birbirini destekler.
Gençlerde sosyal kaygı
Sosyal kaygı sıklıkla ergenlikte başlar. Okulda sunum yapmaktan kaçınan, teneffüslerde yalnız kalan gençler için erken destek önemlidir. Ayrıntılar çocuk ve ergen psikoloğu sayfamızda.
İlgili konular: kaygı bozukluğu, panik atak, sınav kaygısı. Yüz yüze görüşmekte zorlananlar için online terapi iyi bir başlangıç olabilir. Semtler: Emek, Çukurambar.